Korenwolfwereld

Meestgestelde vragen

1. Waar komt de naam korenwolf vandaan?
Korenwolf is een Zuid-Limburgse benaming en de korenwolf dankt zijn naam eigenlijk aan het hamsteren. In het Limburgs dialect betekent het woord "woof" namelijk inhalig en koren slaat op zijn voedsel. Korenwoof is in de vertaling naar het Nederlands daarna verbasterd tot korenwolf.

2. Waarom is de korenwolf zo belangrijk om te behouden?
De Korenwolf is heel specifiek voor Zuid- en Midden-Limburg en komt in de rest van Nederland niet voor . Deze hamster stelt hoge kwaliteitseisen aan het akkerlandschap. Op hamsterrijke akkers worden veel akkerkruiden aangetroffen zoals klaprozen, korenbloem en wikkesoorten. Veel akkerkruiden zijn zeldzaam tot zeer zeldzaam geworden. In gebieden waar de korenwolf leeft, blijkt een grote verscheidenheid aan akkerplanten en akkervogels voor te komen.

3. Wat houdt korenwolfvriendelijk beheer eigenlijk in?
Op perceelsniveau vindt er een aangepast beheer plaats. Het reguliere landbouwkundig beheer wordt aangepast ten behoeve van de korenwolf. Zo wordt er alleen graan en luzerne geteeld, wordt de grondbewerking verminderd en worden er geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Een gedeelte van het gewas zal niet worden geoogst door de agrariër en dient als voedselbron voor de korenwolf.
Voor de ontwikkeling van de populatie zijn de opvangranden van groot belang. Bij opvangranden oogst de agrariër de randen van zijn graanperceel niet en laat deze staan tot februari. Deze opvangranden dienen als voedselaanbod en bescherming van de korenwolf tegen predatoren.

4. Wat eet de korenwolf?
De korenwolf eet bijna alles, bij voorkeur plantaardig voedsel. Hij heeft een gevarieerd menu nodig van graan, tarwe, rogge of haver, akkerkruiden zoals klaprozen en paardenbloemen en wilde planten. Hij klimt zelfs in maïsplanten en zonnebloemen. Verder lust hij bieten, aardappelen, fruit en noten. Naast dit plantaardige voedsel eet de korenwolf insecten, regenwormen, kleine zoogdieren, kikkers en slakken. eet hij naast al dit lekkers graag luzerne en rode klaver. Luzerne loopt 8 à 10 dagen na het maaien alweer uit. Het bevat veel mineralen en vitaminen en biedt de korenwolf in herfst en voorjaar dekking en eiwitrijk voedsel in overvloed.

5. Waardoor wordt de korenwolf bedreigd?

Planologische oorzaken: Huizenbouw, aanleg van industrieterreinen, dag- en mijnbouw, ontgrondingen en een fijnmaziger infrastructuur legt beslag op het korenwolfleefgebied.
Verkleining en versnippering van de leefgebieden
Veranderende landbouw: Vroeger groeiden er tussen het graan en andere gewassen vele akkerkruiden. En bij de oogst bleef er een massa graankorrels achter. Tegenwoordig vernietigen bestrijdingsmiddelen alles wat een maximale voedselopbrengst in de weg staat. Moderne ploegen en zware landbouwwerktuigen vernietigen de burchten. Doordat tegenwoordig de landbouwkavels veel groter zijn worden er minder verschillende gewassen verbouwd.

6. Wat zijn de grootste natuurlijke vijanden van de korenwolf?
Roofvogels en kleine roofdieren, maar vooral de vos staat de korenwolf constant naar het leven. Tweederde van de predatiesterfte (= sterven door roofdieren) wordt door vossen veroorzaakt. Daarom zijn er maatregelen getroffen, zoals het tijdelijk afschieten van vossen in en in de onmiddellijke nabijheid van de uitzetgebieden. Ook zijn er rasters geplaatst om loslopende honden uit de reservaten te weren.

7. Wat zijn de afstanden die een korenwolf kan afleggen?
De korenwolf kan grotere afstanden overbruggen dan gedacht. Zo zijn in Sibbe en Amby na de herintroductie nieuwe door korenwolven bewoonde burchten gevonden tot op een kilometer afstand. In enkele gevallen hadden de korenwolven daarbij ook barrières als graslanden, boomgaarden, drukke verharde en onverharde wegen overwonnen. Vooral de mannetjes blijken met regelmaat afstanden van vele honderden meters af te leggen en gemakkelijk barrières te overbruggen.

8. Wat zijn de kernleefgebieden van de korenwolf?
In het Natuur- en Beheersgebiedplan zijn 11 kernleefgebieden aangewezen. . Sibbe, Amby, Heer, Wittem, Ransdaal, Puth, Sittard, Nuth, Linne, Vlodrop en Koningsbosch. Voor de aanwijzing van deze gebieden zijn de volgende criteria gebruikt:

het gebied kan op lange termijn de overleving van een netwerk met daarin een kernpopulatie waarborgen (duurzaamheid);
in het gebied zijn meerdere jaren korenwolven waargenomen. Van belang is ook de vraag hoe recent de waarnemingen zijn;
In de periode dat het Beschermingsplan Hamster werd opgesteld, waren er relatief veel burchten in het gebied aanwezig.
het gebied ligt in een verbindingsas, waardoor de leefgebieden met elkaar zijn verbonden.

9. Op welke maatregelen richt het Soortbeschermingsplan zich in in de periode
2005-2010?

realiseren van drie nieuwe kernleefgebieden naast de vier reeds gerealiseerde kernleefgebieden en daarnaast het creëren van verbindingszones en stapstenen om uitwisseling tussen deelpopulaties mogelijk te maken;
realiseren van grensoverschrijdende verbindingen om de samenhang met de Duitse korenwolfleefgebieden te herstellen en voor de lange termijn te waarborgen;
bevolken van nieuwe leefgebieden met korenwolven door middel van fok en uitzet;
optimaliseren van agrarisch beheer in relatie tot de ecologische eisen van de korenwolf door middel van onderzoek;
realiseren van voldoende maatschappelijk draagvlak voor bescherming van de korenwolf.